Materac

Sprężysty i miękki podkład, podnoszący komfort snu w łóżku (arab. materas). 

łózko z materacemNajczęściej jest uszyty z grubej tkaniny, często pikowanej i wypełniony np. mikrogąbką, czy matą kokosową. Może też być wypełniony sprężonym powietrzem (materac turystyczny), lub wodą (łóżko wodne).

Najstarsze posłania składały się z warstwy liści, trawy i aromatycznych ziół ułożonych na ziemi. Już wtedy wybierano takie rośliny, które odstraszały owady. Po pewnym czasie ludzie palili swoje legowiska, żeby pozbyć się pasożytów. Pozostałości takich legowisk znaleziono w jaskini Sibudu w Republice Południowej Afryki.
kamienna rzeźbaW okresie neolitu (około 10 tysięcy lat p.n.e.) trawę i liście uzupełniano zwierzęcą sierścią, na którą narzucano skórę. Taka konstrukcja, często umieszczana na podwyższeniu, pozwalała człowiekowi zregenerować siły i chroniła skutecznie przed wilgocią. Stąd też jej popularność trwała aż do około 4 tysięcy lat p.n.e.  

Kolejne ewolucje materaca pojawiają się 3600 lat p.n.e. w formie - co ciekawe - łóżka wodnego. Stworzone przez Persów posłanie powstawało z koziej skóry napełnianej wodą. 

łóżko starożytnych EgipcjanOkoło 3400 roku p.n.e., starożytni Egipcjanie wprowadzili pierwsze łóżka z drewnianymi ramami, które wypełniali posłaniami z gałęzi palm, przykrytych lnianymi tkaninami. Co ciekawe, zamiast poduszek używali twardych zagłówków z drewna lub kamienia - miały chronić skomplikowane fryzury.

Jeszcze przed naszą erą, starożytni Rzymianie wprowadzili, głównie dla bogatych obywateli, materace które były szyte z tkaniny i wypełnione gęsim puchem. Pozostali musieli zadowolić się materacami wypełnionymi słomą, trzciną, sianem lub wełną.
Takie płótno z wypełnieniem stosowano od roku 200 p.n.e.

siennikW średniowiecznej Europie rolę materaców pełniły proste worki ze słomą - tzw. sienniki. Tylko szlachta mogła pozwolić sobie na lepsze wypełnienia. Pojawiło się wtedy kolejne urozmaicenie w wypełnieniu materaca, a mianowicie łuski grochu. Ciekawe, że ludzie spali w pozycji półsiedzącej, podparci poduszkami - wierzono, że leżenie na płasko jest niezdrowe.
 Do czasów Renesansu nikt nie zastanawiał się jednak nad wytwarzaniem materacy i ich sprzedażą. To produkt, który każdy tworzył z potrzeby, na własny użytek. Jednak XV wiek przynosi przełom. 

Prawdziwy przełom w historii materaca nastąpił w XV-XVII wieku. Worki, początkowo szyte z materiału, zastąpiono aksamitem i jedwabiem, a wnętrze wypełniano grochem, piórami (a w przypadku najbogatszych gęsim puchem) i tkaniną bawełnianą. Pokrowce tworzono z grubych, wytrzymałych tkanin, a wewnątrz można było znaleźć końskie włosie, matę kokosową i trzcinę. Powstały też pierwsze materace na zamówienie - wykończone ozdobami i haftami na materiale okalającym wnętrze. 
materac pikowanyNa przełomie XVI i XVII pojawił się również stelaż łóżkowy ze sznurami, który zapewniał lepszą wentylację materaca - taki prekursor dzisiejszych stelaży do łóżek.

Pojawia się też pierwsze pikowanie w postaci guzików mocujących wnętrze do pokrowca.

Pierwszy materac sprężynowy opatentował niemiecki wynalazca Heinrich Westphal w 1857 roku. To była prawdziwa rewolucja - sprężyny zapewniały znacznie większy komfort dla użytkownika! 
Czternaście lat później, w 1871 roku, wprowadzono sprężyny typu Bonnell - system połączonych ze sobą stalowych drutów w kształcie klepsydry, stosowany w materacach, kanapach i narożnikach. Ich cechą charakterystyczną jest elastyczność powierzchniowa - nacisk w jednym miejscu sprawia, że uginają się również sąsiednie sprężyny, rozkładając ciężar na całą powierzchnię mebla. Ta technologia uczyniła materace sprężynowe dostępnymi dla klasy średniej.

Pierwszy materac wodny powstał w 1900 roku. Skonstruował go dr. Neil Arnott, jako sposób na zapobieganie odleżynom u ludzi obłożnie chorych. Niestety technologia w tamtych czasach nie pozwalała na szczelne wykonanie - materace często przeciekały.

Alternatywą dla tradycyjnych sprężyn okazała się pianka lateksowa - opatentowana w 1929 roku przez brytyjską firmę Dunlop, która zaprezentowała technologię wulkanizacji kauczuku. Wówczas najbardziej popularne pozostawały jeszcze materace z klasycznymi sprężynami. Lata 70-te XX wieku, to rozwój technologii produkcji syntetycznego lateksu, który w znacznym stopniu zastępuje drogi lateks naturalny.

reklama materacaMimo to, materace sprężynowe nie powiedziały ostatniego słowa - już w roku 1899, pochodzący z Anglii mechanik i inżynier James Marshall stworzył system sprężyn kieszeniowych (tzw. sprężyny Marshalla), gdzie każda sprężyna umieszczona jest w osobnej kieszonce bawełnianej tkaniny. To pozwoliło na niezależną pracę sprężyn i znacznie lepsze dopasowanie do ciała. Ale tak naprawdę, wynalezione przez Marshalla sprężyny rozpowszechnione zostają dopiero w latach 30-tych XX wieku. Dziś materace kieszeniowe są jednymi z najpopularniejszych, a dzięki temu, że w materacach kieszonkowych sprężyn jest więcej niż w materacach bonnelowych, to są one zdrowsze dla pleców i gwarantują większy komfort snu.

W latach 70-tych XX wieku, na potrzeby programów kosmicznych naukowcy NASA wynaleźli piankę termoelastyczną (VISCO) dla astronautów - miała chronić ich ciała podczas startu i zapewniać komfort w stanie nieważkości. Pianka reaguje na ciepło ciała, dopasowując się do jego kształtu. Początkowo tajna, w latach 90-tych technologia materaca termoelastycznego trafiła jednak do komercyjnych materacy - tak oto wynalazek NASA trafił do użytku codziennego.

Dzisiaj poza standardowymi piankami i lateksami, można spotkać się z takimi o właściwościach chłodzących, z żelowymi kapsułkami, zawierające mieszanki naturalnych olejków, o różnych gęstościach i właściwościach. Stosuje się też specjalne nacięcia i spienianie w odpowiednich formach, które nadają piankowym blokom odpowiednio zaprojektowane kształty. Wszystko to w celu uzyskania strefowego podparcia konkretnych części ciała, oraz zwiększenia przepływu powietrza wewnątrz wkładu.

Warto zaglądnąć:
www.materace-dla-ciebie.pl
www.janpol.pl

LINKI DO NAJNOWSZYCH ARTYKUŁÓW

© 2026 Wynalazki i odkrycia. All Rights Reserved.
LOSOWY ARTYKUŁ

Muszkiet

Gładkolufowa broń palna odprzodowa, strzelająca pociskami ołowianymi w kształcie kuli.

LICZNIK ODWIEDZIN
6449104
Dzisiaj: 143
Wczoraj: 188
Ten miesiąc: 6.276
POLITYKA PRYWATNOŚCI
LOSOWA GRAFIKA